Քըշեց գառները մեր հովիվ հըսկան,
Ելավ Սասունի սարերն աննըման.
«Է՜յ ջան, սարե՛ր,
Սասման սարե՜ր…»
Որ կանչեց նրա ձենից ահավոր
Դըղորդ-դըմբդըմբոցն ընկավ սար ու ձոր,
Վայրի գազաններ բըներից փախան,
Քարեքար ընկան, դատարկուն եղան։
Դավիթը ընկավ նըրանց ետևից,
Որին մի սարից, որին մի ձորից
Աղվես, նապաստակ, գել, եղնիկ բըռնեց,
Հավաքեց, բերավ, գառներին խառնեց,
Իրիկվան քըշեց ողջ Սասմա քաղաք։
Կաղկա՜նձ ու ոռնո՜ց, աղմո՜ւկ, աղաղա՜կ…
Քաղքըցիք հանկարծ մին էլ էն տեսան՝
Գալիս էն հըրես անհամար գազան.
«Վա՜յ, հարա՜յ, փախե՜ք… »
Մեծեր, երեխեք
Սըրտաճաք եղած,
Գործները թողած,
Որը տուն ընկավ, որը ժամ, խանութ,
Ու ամուր փակեց դուռն ու լուսամուտ։
Դավիթը եկավ, կանգնեց մեյդանում.
— Վա՜հ, էս մարդիկը ի՜նչ վաղ են քընում.
Հե՜յ ուլատեր, հե՛յ գառնատեր,
Ելե՛ք, շուտով բացեք դըռներ.
Ով մինն ուներ — տասն եմ բերել,
Ով տասն ուներ — քըսանն արել…
Շուտով ելե՛ք, եկե՜ք, տարե՜ք,
Ձեր գառն ու ուլ գոմերն արեք։
Տեսավ՝ չեն գալի, դուռ չեն բաց անում,
Ինքն էլ մեկնըվեց քաղքի մեյդանում,
Գըլուխը դըրավ մի քարի՝ մընաց,
Ու մուշ-մուշ քընեց մինչև լուսաբաց։
Լուսին իշխաններ ելան միասին,
Գընացին Ձենով Օհանին ասին.
— Տո՛ Ձենով Օհան, տո՛ մահի տարած,
Էս խենթը բերիր, արիր գառնարած,
Ոչ գառն է ջոկում, ոչ գելն ու աղվես,
Գազանով լըցրեց մեր քաղաքն էսպես,
Աստված կըսիրես՝ դի՛ր ուրիշ բանի,
Թե չէ էս խա՛լխին լեղաճաք կանի։

Աշխարհի ժողովուրդը խոսում է մոտ 2000 լեզվով։

14 լեզվով խոսում է մոտ 50 մլն մարդ․ Դրանք են Չիներեն, Հինդի, Անգլերեն, Իսպաներեն, Ռուսերեն,Գերմաներեն, Ճապոներեն, Ինդոնեզական լեզու, Պորտուգալարեն, Ֆրանսերեն, Արաբերեն, Բենգալերեն, Իտալերեն։Ով տիրապետում է այդ լեզուներն, կարող է հաղորդակցվել աշխարհի բնակչության երկու-երրորդ մասի հետ։

Աֆրիկայում, Ավստրալիայւում, Հարավային Ամերիկաում և այլուր կան լեզուներ, որոնք դեռ գիր չունեն։

Հայերեն այն տասը լեզուներից է , որոնցով ամենից վաղ են տպագրական տառեր ձուլվել։

Առաջին հայ տպագիր գիրքը լույս է տեսել Վենետիկում 1512թ․, <<ՈւրբաԹագիր>> Բժշկարանը տպագրության գյուտից 57 տարի հետո։

Հայ առաջին տպագրիչը Հակոբ Մեղապարտն է։

Կազմիր Հարցեր այս տեքստի շուրջ և տուր այն ընկերներիդ։

Մի օր Մելիքը իմացավ, որ հայրս մահացել է և որոշեց հարձակվել մեր երկրի վրա քանի կարող էր։ Հորեղբայրս շատ վախկոտ էր չափից դուրս։ Որոշեց, որ Մելիքի հետ պայման է կնքում երկիրը իրեն վերձնելու համար, բայց չվնասելու այն։ Մսրա թագավորը համաձայնեց հորեղբորս հետ և հորեղբայրս կանչեց մեր ժողովրդին։Նրանցից հասնում էր միայն թրի տակով անցնել ապացուցելու համար, որ Սասունը Մելիքինն է։ Բայց Ինչ արին չարին ես թրի տակով չանցա։ վրաս սկսեցին մարդիկ ուղարկել։Ես նրանց բամ-բամ տարբեր տեղեր շպրտելով պաշտպանվեցի։ՀԱնկած ճկույթս կպավ քարին և քարը վառվեց։Երևաց որ Մսրա Թագավորը վախեցավ այսպիսի փորիկից երևի ինչ որ վտանգ զգաց։ Իսկ Ինձ բաց թողեցին։

Էս դարում Մըսըր անհաղթ ու հզոր
Մըսրա Մելիքն էր նըստած թագավոր։
Հենց որ իմացավ՝ էլ Մըհեր չըկա,
Վեր կացավ կըռվով Սասունի վըրա։
Ձենով Օհանը ահից սարսափած՝
Թըշնամու առաջն ելավ գըլխաբաց,
Աղաչանք արավ, ընկավ ոտները.
— Դու եղիր, ասավ, մեր գլխի տերը,
Ու քու շըվաքում քանի որ մենք կանք,
Քու ծառան լինենք, քու խարջը միշտ տանք,
Միայն մեր երկիր քարուքանդ չանես
Ու քաղցըր աչքով մեզ մըտիկ անես։
— Չէ՛, ասավ Մելիք, քու ամբողջ ազգով
Անց պիտի կենաս իմ թըրի տակով,
Որ էգուց-էլօր, ինչ էլ որ անեմ,
Ոչ մի սասունցի թուր չառնի իմ դեմ։
Ու գընաց Օհան՝ բոլոր-բովանդակ
Սասունը բերավ, քաշեց թըրի տակ
Մենակ Դավիթը, ինչ արին-չարին,
Մոտ չեկավ դուշման Մելիքի թըրին։
Եկան քաշեցին՝ թե զոռով տանեն,
Թափ տըվավ, մարդկանց գըցեց դես ու դեն,
Փոքրիկ ճըկույթը մի քարի առավ,
Ապառաժ քարից կըրակ դուրս թըռավ։
— Պետք է սպանեմ էս փոքրիկ ծուռին,
Ասավ թագավորն իրեն մեծերին։
— Թագավո՛ր, ասին, դու էսքան հըզոր,
Թըրիդ տակին է ողջ Սասունն էսօր.
Ի՞նչ պետք է անի քեզ մի երեխա,
Թեկուզ իր տեղով հենց կըրակ դառնա։
— Դո՛ւք գիտեք,- ասավ Մըսրա թագավոր,-
Բայց թե իմ գըլխին փորձանք գա մի օր,
Էս օրը վըկա,
Սըրանից կըգա։

• Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բացատրիր:,

գլխաբաց-Գլուխը չծածկած

շըվաքում -Մարդու՝ առարկայի ստվեր շողք

• Բացատրիր աղաչանք անել, քաղցր աչքով մտիկ անել, կրակ դառնալ արտահայտությունները:

Աղաչել,բարյացակամ լինել,տաքությունից շիկնել։

• Վերնագրիր հատվածը:

Սասունի կործանումը

• Հատվածը կարդալուց հետո ի՞նչ կարծիք կազմեցիր Մելիքի մասին. ինչպիսի՞ն էր նա, բնութագրիր:

Ագահ,ստոր,ապագայից վախեցած։

• Կազմիր  հարցեր և առաջադրանքներ այս հատվածի վերաբերյալ:

Ինչո՞ւ ձենով Օհանը չկռվեց Մելիքի դեմ այլ նույնիսկ հրավիրելով և ինքնուրույն հանձնեց երկիրը։

• 150 г смеси темного и светлого изюма
• 100 г вяленой клюквы
• 150 мл темного рома или портвейна
• 300 мл молока
• 40 г свежих дрожжей
• 700–850 г муки плюс еще немного для обваливания сухофруктов
• 200 г сливочного масла плюс еще немного для смазывания
• 100 мл сливок жирностью 35%
• 7 желтков
• 2 яйца
• 180 г коричневого сахара
• 2 ст. л. ванильного сахара
• 0,5 ч. л. соли

Изюм и клюкву залейте алкоголем и оставьте на 2 ч. В 150 мл теплого молока всыпьте дрожжи, растертые со 100 г муки, перемешайте. Накройте и поставьте в теплое место на 1 ч. Добавьте в опару еще 150 мл теплого молока и 100 г просеянной муки, тщательно перемешайте и поставьте опару в теплое место на 1 ч.Оставшуюся муку просейте горкой на стол, сделайте углубление в центре и влейте растопленное сливочное масло и сливки. Добавьте желтки и яйца, сахар, ванильный сахар и соль. Тщательно вымесите руками до эластичности, минимум 15 мин.Откиньте сухофрукты на сито, дайте стечь всей не впитавшейся жидкости. Распределите сухофрукты по листу бумаги для выпечки, присыпьте мукой и хорошенько обваляйте их в ней.

Тесто смешайте с ромом и с опарой, тщательно вымесите. Если тесто получится слишком крутым, добавьте еще немного теплой воды в процессе замеса – оно должно получиться мягким, нежным и легко отставать от рук. Добавьте в тесто изюм и клюкву, еще раз хорошо вымесите, чтобы сухофрукты распределились равномерно.Две большие глубокие круглые формы диаметром 20 см или 6 форм диаметром 10 см смажьте маслом, заполните тестом менее чем на половину объема, накройте полотенцем и оставьте в теплом месте примерно на 2 ч (тесто должно увеличиться в объеме в 2 раза).Выпекайте в разогретой до 220°С духовке 10 мин., убавьте температуру до 170°С и пеките большие куличи еще 30–35 мин., а маленькие 20–25 мин., пока корочка не станет коричневой. Остужайте, уложив куличи на бок на застеленную полотенцем подушку.