Թեմա՝ Չափման միավորներ

• Որպես երկարության չափման միավոր գործածվում են
միլիմետրը՝ 1մմ
սանտիմետրը՝ 1սմ
դեցիմետրը՝ 1դմ
մետրը՝ 1մ
կիլոմետրը՝ 1կմ
1սմ=10մմ
1դմ=10սմ
1մ = 10դմ
1մ=100սմ
1կմ=1000մ ։

• Որպես զանգվածի չափման միավոր գործածվում են
գրամը՝ 1գ
կիլոգրամը՝ 1կգ
ցենտները՝ 1ց
տոննան՝ 1տ
1կգ =1000գ
1ց = 100կգ
1տ =1000կգ
1տ =10 ց ։

• Որպես ժամանակի չափման միավոր գործածվում են
վայրկյանը՝ 1վ
րոպեն՝ 1ր
ժամը՝ 1ժ
օրը ՝ 1օր
տարին՝ 1տարի
1օր =24ժ
1ժ =60ր
1ր =60վ ։
1տ=12 ամիս
1դար=100 տարի

• Որպես արագության չափման միավոր գործածվում են
կիլոմետր-ժամ՝ 1կմ/ժ
մետր-ժամ՝ 1մ/ժ
մետր-վայրկյան՝ 1մ/վ
1կմ/ժ=1000մ/ժ
1մ/վ=3600մ/ժ

Առաջադրանքներ.
1. Արտահայտիր մետրով
5 կմ -5000մ
23 կմ 235 մ— 23235մ
400 կմ 4 մ— 400004մ

2. Արտահայտիր դեցիմետրով
5 մ 4 դմ— 54դմ
3 կմ— 100դմ
4 կմ 6 մ 7 դմ— 467 դմ

3. Արտահայտիր սանտիմետրով
5 մ— 500 սմ
4 մ 5 դմ 6 սմ— 456 սմ
35 դմ-350 սմ

4. Արտահայտիր միլիմետրով
7 մ — 7000մմ
5 սմ 6 մմ— 56 մմ
5 մ 4 դմ 7 սմ 6 մմ— 5476 սմ

5. Արտահայտիր նշված միավորներով․
5 ր 40 վ — 340վ
5 օր 18 ժ— 138 ժ
7 տարի 11 ամիս— 95 ամիս
10 դար 54 տարի— 1054տարի

6․ Արտահայտիր գրամներով
5 կգ— 5000գ
7 կգ 250 գ— 7250գ
5 ց— 500000գ
5 ց 12 կգ 60 գ— 512․060գ

7․ Արտահայտիր ցենտներով
5 տ— 50ց
12 տ 7 ց-ն 127ց

8․ Արտահայտիր կիլոգրամով
12 տ— 12․000կգ
22 տ 5 ց— 22․500կգ
4 տ 5 ց 62 կգ— 4562կգ

Նախագծի իրականացման ժամանակահատվածը՝ հոկտեմբերի 9-նոյեմբերի 25

Մասնակիցներ՝ 4-րդ, 5-րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝

• Սովորողները  ուսումնասիրեն Մխիթար Սեբաստացու կյանքը և «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրը  մաթեմատիկայի տեսանկյունից
• Կրթահամալիրի վերաբերյալ   սովորողների  կողմից խնդիրների կազմում ու  լուծում
• Ծանոթացում թվերի հնամենի եղանակին և  դրա միջոցով  խաչբառերի կազմում ու լուծում
• Ստեղածագործական ու  տրամաբանական մտքի զարգացում
• Սովորողների մոտ զարգացնել որոնողական ու  հետազոտական աշխատանք կատարելու հմտություններ
• 4-5-րդ դասարանի սովորողները  կծանոթանան  թվերի հնամենի եղանակին ու   դրա միջոցով  կկազմեն խաչբառեր։ Սովորողները կկազմեն նաև խնդիրներ «Մխիթար Սեբաստացի»  կրթահամալիրի  վերաբերյալ։
• 6-րդ դասարանի սովորողները կամրապնդեն  ու  կկիրառեն  տոկոսի, մասերի, հարաբերությունների,  թվաբանական միջինի, դիագրամների վերաբերյալ իրենց գիտելիքները։

Ընթացքը՝

Առաջադրանքներ

4-րդ, 5-րդ, 6-րդ  դասարանի սովորողները պետք է պարզեն՝

• Քանի՞  տարի  է ապրել Մխիթար Սեբաստացին։ Սովորողները պետք է  այն ներկայացնեն  թվերի  գրառման հնամենի եղանակով։
• Այս տարի Մխիթար Սեբաստացու ծննդյան ո՞ր ամյակն է լրանում։ Սովորողները պետք է  ներկայացնեն  այն թվերի  գրառման հնամենի եղանակով։
• Քանի՞ տարի է անցել Մխիթար Սեբաստացու մահվան տարելիցից, արտահայտել դարով ու տարով։  Սովորողները պետք է  այն    ներկայացնեն թվերի  գրառման հնամենի եղանակով։
• Այս տարի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի  հիմնադրման քանի՞ ամյակն է լրանում։
• Քանի՞   սովորող է սովորում Արևմտյան դպրոցում։  4-րդ  և  5-րդ դասարանի սովորողները  Արևմտյան դպրոցի  սովորողների ո՞ր մասն են կազմում։
• Քանի՞  սովորող կա «Մխիթար Սեբաստացի»  կրթահամալիրում
• Արևմտյան դպրոցում  սովորողները  «Մխիթար Սեբաստացի»  կրթահամալիրի  սովորողների ո՞ր մասն են կազմում։
• Սովորողների  կողմից ձեռք բերված տեղեկությունները  ներկայացնել  հետաքրքիր խնդրների տեսքով։
• Քանի՞   սովորող է սովորում  Միջին դպրոցի  6․4-րդ  դասարաններում, 6․4 դասարանի սովորողները   «Մխիթար Սեբաստացի»  կրթահամալիրի  սովորողների ո՞ր մասը և  քանի՞  տոկսոն են կազմում։
• «Մխիթար Սեբաստացի»  կրթահամալիրի  յուրաքանչյուր ճյուղում եղած սովորողների  քանակը   ներկայացնել դիագրամների տեսքով, կատարել վիճակագրական տվյալների վերլուծություն
• Պարզել  2018-2019 թվականին  Արևմտյան դպրոցի գազի, հոսանքի, ջրի ծախսերը, տվյալները ներկայացնել դիագրամների տեսքով։
• Սովորողների կողմից   խնդիրների, խաչբառի  կազմում ու  լուծում
• Ռադիոնյութի  պատրաստում

Արդյունքը՝

• «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի  վերաբերյալ   սովորողների  կողմից   խնդիրների, խաչբառի կազմում  և  ու  լուծում
• Սովորողների կազմած խնդիրների և խաչբառերի    տեղադրում  իրենց բլոգներում

1. Կատարել մնացորդով բաժանում:

• 27:8=3(3mn
• 45:4=11(1mn
• 23:3= 7(2mn
• 17:6=2(5mn
• 2.Կատարել բաժանում՝ բաժանելին ներկայացնելով բաժանարարնին բաժանվող թվերի գումարի տեսքով:

• 192:8=24
• 110:5=22
• 945:9=105
• 770:7=110

3. Երեք հաջորդական կանգառներում ավտոբուսից իջնում է 3 ուղևոր, բարձրանում՝ 4-ը։ Քանի՞ ուղևոր կար ավտոբուսում ամենասկզբում, եթե երեք կանգառներից հետո դարձավ 15 ուղևոր։

1․ Ավոբուսում եղել է X ուղևոր

2․ 3 կանգառում ավտոբուսից իջել է 3-ական ուղևոր 3*3

3․ 3 կանգառում բարձրացել է 4-ական ուղևոր 4*3

4․ 3 կանգառից հետո մնաց 15 ուղևոր

ԼՈՒԾՈՒՄ

X-3*3 + 4*3=15

X-9+12=15

X=15-12+9

X=12

ՊԱՏ․՝12 ուղևոր

4.Արտահայտությունը ներկայացնել բազմապատկման բաշխական օրենքով և հաշվել արտահայտության արժեքը՝

• 25×4 + 7×4= (25+7)•4=128
• 4×27 + 4×73=(27+73)•4=400
• 5×87 + 5x 10 +5×3 =(87+10+3)•5=500
• 415 x 2 + 415 x 3 + 415 x 5 =(2+3+5)•415=4150

Ժամանակակից արվեստի կենտրոն Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանի Կենտրոն թաղամասում գտնվող Կասկադ համալիրում։ Բացվել է 2009 թվականի նոյեմբերի 9-ին։ Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնը Ջերարդ Գաֆէսճեանի ամենախոշոր բարեգործական նախաձեռնություններից մեկն է։ Վերականգնելով Երևան քաղաքում գտնվող Կասկադ համալիրը՝ Գաֆէսճեանն այն դարձրեց ժամանակակից արվեստի կենտրոնի, որը ներկայացնում է ցուցադրություններ և բազմազան կրթական, մշակութային և համերգային ծրագրեր և միջոցառումներ բոլոր տարիքային խմբերի համար։

Պատմություն

Այս ճարտարապետական կասկադ ոճով կառուցված շինությունը, որտեղ այսօր գտնվում է Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնը, հայտնի է որպես Կասկադ համալիր։ Կասկադ համալիրի գաղափարի նախահեղինակը ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանն է (1878-1936)։ Նա ցանկանում էր միմյանց կապել քաղաքի հյուսիսային և կենտրոնական հատվածները՝ քաղաքի պատմականորեն բնակելի և մշակութային կենտրոնները ջրվեժների ու պարտեզների հսկայական կանաչ տարածքով, որը պետք է «գահավիժեր» քաղաքի ամենաբարձր բլուրներից մեկից։ Դժբախտաբար, այս նախագիծը խոր մոռացության մատնվեց մինչև 1970-ականների վերջը, երբ այն կրկին կյանքի կոչվեց Երևանի գլխավոր ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանի կողմից։ Կասկադ ոճի թորոսյանական ընկալումն ներառում էր Թամանյանի նախնական նախագիծը, բայց նաև լի էր նոր գաղափարներով՝ մոնումենտալ արտաքին աստիճանները, ներսի երկար շարժասանդուղքներով թունելը, բակերի և բացօթյա պարտեզների բարդ ցանցը՝ զարդարված հայոց հարուստ պատմության և մշակութային ժառանգության մոտիվները կրող բազմաթիվ զարդաքանդակներով։

Կասկադ համալիրի թորոսյանական նախագծի շինարարությունը մեկնարկեց 1980-ականներին խորհրդային իշխանության օրոք, սակայն դադարեցվեց 1988 թվականին Հայաստանում տեղի ունեցած երկրաշարժի և 1991 թվականին Խորհրդային Միության փլուզման հետևանքով։ Անկախության և ժողովրդավարական համակարգի անցմանը զուգահեռ՝ Հայաստանը թևակոխեց նաև տնտեսական ծայրահեղ դժվարությունների ժամանակաշրջան, և Կասկադ համալիրն ավելի քան մեկ տասնամյակ մնաց խորհրդային ժամանակաշրջանից ժառանգված անտեսված մասունք։ Ջերարդ Լ. Գաֆէսճեանը, համագործակցելով Երևանի քաղաքապետարանի և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության հետ, 2002 թվականին նախաձեռնեց Կասկադ համալիրի վերականգնումը։ Հաջորդած 7 տարիների ընթացքում հուշահամալիրը հիմնովին վերանորոգվեց, իսկ դրա մեծ մասը լիովին վերափոխվեց՝ վերածվելով արվեստի կենտրոնի, որը կրում է իր հիմնադիր, բարերար Ջերարդ Լ. Գաֆէսճեանի անունը։

Մայր Հայաստանի հուշարձանը գտնվում է Երևանում, Հուշարձանը կառուցել է ճատարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանը 1950թ։ Ժոզեֆ Ստալինի արձանը 1967-ին փոխարինվեց «Մայր Հայաստան» հուշարձանով։ Քանդակը ներկայացնում է հայ մոր հավաքական կերպարը` ձեռքին սուրով և խորհրդանշում է փառքն ու ազատ հայրենիքի ուժը:Հուշարձանը 22 մետր բարձրության ունի, իսկ պատվանդանը 52 մետր։Հուշարձանը տեսանելի է քաղաքի տարբեր մասերից:

Հուշարձանի բնորդուհի

Մայր Հայաստան հուշարձանի բնորդուհին հայ մանկավարժ Եվգենյա Մուրադյանն է (ծնվել է 1942) ։

Արձանը մարմնավորում է անկոտրում ռազմական ոգու, հայրենիքի պահապան հրեշտակ հայ մոր հավաքական կերպարը։

Գենյա Մուրադյանը պատմում է, թե ինչպես Արա Հարությունյանն իրեն առաջարկեց դառնալ արձանի բնորդուհի։ Նա 17 տարեկան էր, երբ քանդակագործը նկատեց նրան և մայրիկին ասաց, որ Ստալինի արձանի փոխարեն պետք է դրվի Մայր Հայաստանի արձանը։ Նա խնդրեց Գենյայի մայրիկին աղջկան ուղարկել արվեստանոց, սակայն մայրիկը թույլ չտվեց։ Ավելի ուշ աղջիկը եղբոր հետ գնաց արվեստանոց։ 4-5 սեանսի ընթացքում քանդակեց աղջկա դեմքը, որի մասին նա ասել է․

Մուրադյանի խոսքերով այդ դրվագը փոխել է իր ներաշխարհը․

Բնորդուհին նշում է, որ առաջարկն ընդունել է սեփական զգացմունքներից ելնելով և այդ պահին շատ հեռու էր կերպարի իրական նշանակությունն ամբողջ էությամբ ընկալելուց։

Արձանը սկսել են քանդակել 1961 թվականին, և 1967 թվականին պատրաստի վիճակում կիսանդրին մաս-մաս տեղափոխել